การอบรมระยะสั้น ประจำปี 2554
เรื่อง “การวิจัยเชิงปฏิบัติการ” (Training Course on Action Research)
รุ่นที่ 5 วันที่ 1-5 สิงหาคม 2554 (5 วัน)
รุ่นที่ 6 วันที่ 10 - 21 ตุลาคม 2554 (12 วัน)
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล


--------------------------------------------------

1. ชื่อโครงการ : การอบรมระยะสั้น เรื่อง “การวิจัยเชิงปฏิบัติการ” (Training Course on Action Research)

2. หน่วยงานรับผิดชอบ : สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
    ผู้รับผิดชอบ : รองศาสตราจารย์ อรทัย  อาจอ่ำ

3. หลักการและเหตุผล (Rationale)
          “การวิจัยเชิงปฏิบัติการ” (Action Research-AR) เป็นหลักสูตรการอบรมของสถาบันฯ ที่ได้รับการพัฒนาขึ้นมาบนพื้นฐานของการ
ทำงาน และประสบการณ์ในการวิจัย เพื่อให้เกิดการ ปรับปรุงคุณภาพชีวิตของประชากรและชุมชน ในบริบทต่างๆ ที่มีความแตกต่าง
หลากหลาย ของบุคลากรสถาบันฯ ในช่วงเวลาหลายปีที่ผ่านมา และเนื่องจากสังคมปัจจุบันมีความต้องการ ด้านความรู้ ความเข้าใจ และ
ทักษะใหม่ๆ เกี่ยวกับการวิจัย ที่มีลักษณะสร้างสรรค์ ก่อให้เกิด ประโยชน์กับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งในเชิงการสร้างความรู้ใหม่ การพัฒนา/
สร้างเสริมศักยภาพ การปรับปรุงคุณภาพชีวิต และ การเปลี่ยนแปลงสังคม-ชุมชนให้น่าอยู่มากยิ่งขึ้น รวมทั้ง การคิดค้นแนวทางใหม่ๆ ที่
สามารถช่วยลดความขัดแย้ง หรือการจัดสรรผลประโยชน์ที่มี อยู่ในระบบการวิจัยของประเทศให้เป็นธรรมมากยิ่งขึ้น

          ดังนั้น การวิจัยเชิงปฏิบัติการ จึงเป็นทั้งแนวคิด-ทฤษฎี ปรัชญา กระบวนการ วิธีการ เทคนิควิธี และเครื่องมือ ที่มีความเหมาะสมและ
สอดคล้องกับบริบทการทำงานในยุคสมัยปัจจุบัน ที่ต้องการให้เกิดการสร้างเสริมพลังอำนาจเชิงบวกที่มีอยู่ของมนุษย์ และของสังคมให้มาก
ยิ่งขึ้น ไม่ใช่ให้ความสำคัญเฉพาะกับกลุ่มคนที่เรียกตนเองว่า “ผู้เชี่ยวชาญ” หรือนักวิจัยในรอบรั้ว มหาวิทยาลัยเท่านั้น

          ทั้งนี้ เพื่อให้บรรลุสู่จุดมุ่งหมายหรืออุดมการณ์สูงสุดของสังคมร่วมกัน ซึ่งก็คือการอยู่ ร่วมกันอย่างสันติ การแบ่งปัน และการเกื้อกูลซึ่ง
กันและกันระหว่างภาคส่วนต่างๆ ในสังคม และเนื่องจาก สถาบันฯมีศักยภาพและประสบการณ์ในการทำงานเชิงการสร้างพลังทวีคูณ ให้กับ
องค์กร และหน่วยงานต่างๆ และเล็งเห็นว่า การวิจัยเชิงปฏิบัติการ หรือ การวิจัยและพัฒนาจะสามารถ เข้ามาช่วยอุดช่องว่างในการทำงาน และก่อให้เกิดพลังทวีคูณ ระหว่างภาคสังคมต่างๆ ได้เป็นอย่างดี จึงดำริให้มีการจัดการอบรมหลักสูตรนี้ขึ้น

4. วัตถุประสงค์ (Objectives)

• เพื่อเพิ่มพูนความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการ
• เพื่อเป็นวัตถุดิบในการปรับปรุงการทำงานของปัจเจกบุคคล กลุ่ม องค์กร หน่วยงาน สถาบันและชุมชนให้ดียิ่งขึ้น
  หรือส่งเสริมบรรยากาศในการทำงาน บนฐานของความรู้ที่เชื่อมกับความเป็นจริงได้มากยิ่งขึ้น
• เพื่อเปิดมุมมอง ให้แง่คิด และสร้างความรู้ความเข้าใจใหม่ๆ เกี่ยวกับการวิจัย หรือทำให้เกิดทัศนคติเชิงบวกต่อการวิจัย
  ด้วยแนวทางใหม่ๆ
• เพื่อส่งเสริม-สนับสนุนให้หน่วยงานต่างๆ สามารถสร้างระบบการเรียนรู้-ความรู้ คลังปัญญา และการทำงานเชิงการพัฒนา
  อย่างได้ผล และสามารถกำหนด ทิศทางขององค์กร/หน่วยงานของตน บนพื้นฐานของการสร้างความรู้ ที่เป็นจริงที่
  สอดคล้องกับความต้องการของประชาชนและชุมชน
• เพื่อเพิ่มศักยภาพของสังคมไทยในการทำงานวิจัยเชิงการพัฒนาด้วยกลยุทธ์ใหม่ๆ

5. นัยสำคัญของการอบรม/ผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้น (The Importance of the Event/Expected Results)

          การอบรมแบบเข้มข้นของทั้ง 2 หลักสูตร จะทำให้ผู้เข้ารับการอบรมได้รับทั้งความรู้ความเข้าใจ ในแนวคิด-ทฤษฎีปรัชญา เครื่องมือ
และเทคนิควิธี/ทักษะในการทำงานวิจัยเชิงปฏิบัติการ อย่างได้ผลดี ซึ่งคาดว่าผู้ผ่านการฝึกอบรมจะสามารถนำความรู้และทักษะดังกล่าวไป
ทำงาน ด้านการวิจัย และ/หรือ เติมเต็มช่องว่างที่มีอยู่ในระบบการสร้างความรู้และการพัฒนาของสังคมไทย ทั้งนี้เพื่อให้บรรลุประสิทธิผล
ต่างๆ ที่ต้องการได้มากยิ่งขึ้นในทุกระดับ โดยเฉพาะการพัฒนา คุณภาพชีวิตของประชากรกลุ่มต่างๆ ทั้งในระดับปัจเจกบุคคลระดับโครงการ
-แผนงาน ระดับองค์กร-หน่วยงาน ระดับชุมชน และแม้แต่ระดับประเทศ ทั้งในภาครัฐบาล ภาคเอกชน ภาคประชาชน-สาธารณะ-ประชา
สังคม ครอบคลุมองค์กร/ลักษณะงานทุกประเภท ทั้งด้านการศึกษา การพัฒนา และการแพทย์-สาธารณสุข เป็นต้น

6. เนื้อหาของการอบรม (The Content) ครอบคลุมเนื้อหา/หัวข้อหลักๆ ดังนี้คือ

  • นัยสำคัญของการวิจัยเชิงปฏิบัติการ หรือ การวิจัยและพัฒนา - องค์ประกอบ นิยาม ความหมาย
  • กรอบแนวคิด-ทฤษฎี หลักการและการปฏิบัติ
  • กระบวนการในการวิจัยเชิงปฏิบัติการ
  • ความรู้ความเข้าใจ/เทคนิควิธีใหม่ๆ ทางสังคมศาสตร์ อาทิ เช่น ความสำคัญของภาษา และสัญลักษณ์ในการวิจัย นัยสำคัญของการทำงานเครือข่าย ฯลฯ
  • เครื่องมือ-เทคนิคสำคัญๆ และฝึกปฏิบัติ อาทิ เช่น พหุวิธีการวิจัยแบบมีส่วนร่วม เทคนิคการสนทนากลุ่ม เทคนิคการค้นหาอนาคต เทคนิคการเป็นวิทยากรกระบวนการ สำหรับหลักสูตร 12 วัน จะได้เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีการศึกษาแบบเล่าเรื่อง (Narrative) การจัดทำแบบบันทึกภาคสนาม (Field Note) เทคนิคการทบทวนหลังการปฏิบัติ (After Action Review) การฝึกปฏิบัติงาน
    /การเก็บข้อมูลภาคสนาม การวิเคราะห์ข้อมูล และการประเมินผลแนวเสริมพลัง เป็นต้น
  • กรณีศึกษาจากบริบทต่างๆ ที่มีความหลากหลายจากขอบเขตทั่วประเทศ
  • แนวโน้มสำคัญๆ ในการวิจัยเชิงปฏิบัติการ อาทิเช่น การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (participatory action research) การ
    วิจัยเพื่อประเมินสถานการณ์แบบเร่งด่วน (rapid assessment procedures) และการวิจัยแนวสุนทรียสนทนา (dialogical research) เป็นต้น

 

7. รูปแบบ-วิธีการการอบรม
          เป็นการอบรม ที่เน้นบทบาทของผู้เข้ารับการอบรม หรือผู้เรียน โดยจะมีการฝึกปฏิบัติ/ การทำงานในกลุ่มย่อย (group-based
learning) และการทำงานโครงการร่วมกัน (project-based learning) ตลอดหลักสูตร (ทั้งสองหลักสูตร) เสริมด้วยการเรียนรู้จากกรณี
ศึกษา (case-based learning) และเป็นการเรียนรู้เชิงวิพากษ์ (critical learning approach) เพื่อเพิ่มศักยภาพในการคิดวิเคราะห์
และการสังเคราะห์

8. ระยะเวลาการอบรมและค่าใช้จ่าย

  • หลักสูตร 5 วัน ช่วงวันที่ 1-5 สิงหาคม 2554 ค่าลงทะเบียน 8,000 บาท (แปดพันบาทถ้วน)
  • หลักสูตร 12 วัน ช่วงวันที่ 10-21 ตุลาคม 2554 ค่าลงทะเบียน 12,000 บาท (หนึ่งหมื่นสองพันบาทถ้วน)

9. หมายเหตุ:

  • ผู้เข้าอบรมที่เป็นข้าราชการ หรือพนักงานของรัฐ มีสิทธิเบิกค่าลงทะเบียน ค่าเบี้ยเลี้ยง ค่าที่พัก และค่าใช้จ่ายอื่นๆ จากต้นสังกัด
    ได้ตามระเบียบกระทรวงการคลัง หนังสือที่ กค. 0409.6/ว.122 ลงวันที่ 27 ธันวาคม 2545 และหนังสือที่ กค. 0409.6/ว.95
    ลงวันที่ 2 ตุลาคม 2549 และสามารถเข้าอบรมโดยไม่ถือเป็นวันลา เมื่อได้รับอนุมัติ จากผู้บังคับบัญชาแล้ว
  • ค่าใช้จ่ายดังกล่าว รวมค่าเอกสารและกระเป๋าใส่เอกสาร ค่าอาหารกลางวันทุกวัน (ยกเว้นเพียงบางวัน ในกรณีออกปฏิบัติงานภาค
    สนามของหลักสูตร 12 วัน) และค่าเครื่องดื่ม-อาหารว่าง 10 มื้อ (หลักสูตร 5 วัน) และค่าเครื่องดื่ม-อาหารว่างจำนวน 20-24 มื้อ
    (สำหรับหลักสูตร 12 วัน)
  • ค่าที่พักของผู้เข้าอบรม : ระหว่างอบรม ณ สถาบันฯ ห้องเดี่ยว 500 บาท/คืน ไม่มีอาหารเช้า และห้องคู่ 600 บาท/คืน ไม่มีอาหาร
    เช้า และระหว่างออกฝึกปฏิบัติภาคสนาม ณ ต่างจังหวัด จำนวน 1 คืน ประมาณห้องละ 1,200 บาท/คืน (ห้องคู่/ห้องเดี่ยว) รวม
    อาหารเช้า โดยจองผ่านทางสถาบันฯ (ผู้เข้าอบรมจ่ายเงินเองในวันเข้าพัก)

10. วิทยากร-ทีมงานอบรม (The Training Team)

          รองศาสตราจารย์อรทัย อาจอ่ำ รองศาสตราจารย์ ดร.จรรยา เศรษฐบุตร ดร.เกรียงศักดิ์ โรจน์คุรีเสถียร และ
อ.ดร.อุมาภรณ์ ภัทรวาณิชย์
สังกัดสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นวิทยากรหลัก นอกจากนี้ก็ยังมี
อาจารย์วีรบูรณ์ วิสารทสกุล จาก
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และ นสพ.ปกรณ์ สุวรรณประภา นักวิชาการอิสระเป็นวิทยากร รับเชิญ

           รองศาสตราจารย์ อรทัย อาจอ่ำ (ผู้รับผิดชอบ/วิทยากรหลัก) มีประสบการณ์ ในการทำงานด้านการวิจัยประเภทต่างๆ และการประ
เมินผลในบริบทต่างๆ มาเป็นเวลา 20 กว่าปี เคยเป็นที่ปรึกษา (consultant) ด้านต่างๆ ให้กับองค์กรระหว่างประเทศหลายองค์กร อาทิเช่น
UNICEF, UNHCR, UNCHS-HABITAT เป็นต้น และมีประสบการณ์ในการทำงาน ในบริบทที่หลากหลาย ทั้งเป็นอาจารย์ นักวิจัย โดย
เฉพาะนักวิจัยเชิงปฏิบัติการ และนักวิจัยเพื่อพัฒนา อาทิเช่น การวิจัยและพัฒนา ในชุมชนแบบต่างๆ ทั้งชุมชนผู้รายได้น้อยในเมือง ชุมชน
ชนบท ชุมชนกึ่งเมืองกึ่งชนบท ชุมชนคนสร้างสุขภาพ ฯลฯ นอกจากนี้ ยังเป็นนักประเมินผล นักแปล และวิทยากรกระบวนการ (learning
facilitator) ให้กับการประชุม การอบรม การจัดการความรู้ การถอดบทเรียน การพัฒนาองค์กร และมีความเชี่ยวชาญพิเศษ ในด้านการ
สร้างเสริมพลังอำนาจเชิงบวกของชุมชน (Community Empowerment) และการสนับสนุนการพัฒนาระบบการติดตามและประเมินผล
แนวสร้างเสริม พลังอำนาจ (Monitoring and Empowerment Evaluation M&EE) ปัจจุบัน ยังมีบทบาทหน้าที่ เป็นผู้วิจัยประเมินผล
ภายนอก (External Evaluator) และ ผู้ประเมินผลภายใน ให้กับโครงการ/แผนงานต่างๆที่ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุน
สนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และเป็นที่ปรึกษา/วิทยากรหลักด้านการพัฒนาระบบการประเมินผล ให้กับสำนักงานป้องกันและ
ควบคุมโรคที่ 7 อุบลราชธานี กระทรวงสาธารณสุข และหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐ และเอกชนจำนวนมาก

11. การเข้าร่วม/กลุ่มเป้าหมาย (Attendance and Target Groups)

           ครั้งละประมาณ 25-30 คน กลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้สนใจ ทั้งที่เป็นปัจเจกบุคคล/บุคคลทั่วไป ตลอดจนถึง เจ้าหน้าที่จากกลุ่ม/กลุ่มงาน
/ฝ่ายหน่วยงาน-องค์กรต่างๆ ทั้งภาครัฐ เอกชน ชุมชน ประชาสังคม ที่มีความประสงค์ จะพัฒนาการทำงานของตนเอง และ/หรือ หน่วยงาน-
องค์กรให้มีคุณภาพ ประสิทธิภาพ ประสิทธิผล หรือมีผลลัพธ์/ผลสำเร็จมากยิ่งขึ้น รวมทั้ง มีบรรยากาศสร้างสรรค์ในการทำงานร่วมกับภาค
ส่วนต่างๆ โดยเป็นการเพิ่มพูนพลัง อำนาจเชิงบวกของทุกคน ด้วยการทำงานอย่างมีกลยุทธ์ บนฐานของความรู้ที่เชื่อมโยง กับโลกที่เป็นจริง
ที่มีลักษณะพลวัตไม่หยุดนิ่ง

12. ข้อกำหนดเบื้องต้นเกี่ยวกับคุณสมบัติผู้เข้าร่วม (Requirement)

          หลักสูตร 5 วัน เป็นหลักสูตรที่เหมาะสำหรับผู้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการวิจัยทางสังคมศาสตร์ในระดับสูง หรือ ระดับกลาง
ค่อนไปทางสูง หรือ มีพื้นฐานความรู้ความเข้าใจ ด้านการวิจัยทางสังคมศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นการวิจัยเชิงวิชาการ การวิจัยประยุกต์ การวิจัย
เชิงปริมาณ การวิจัยเชิงคุณภาพ และ/หรือเคยผ่านการฝึกอบรม หลักสูตรการวิจัยขั้นพื้นฐานต่างๆ และ/หรือ มีประสบการณ์ ในการทำงาน
ที่เกี่ยวข้องกับการวิจัย การพัฒนาความรู้ในหน่วยงาน อย่างน้อย 2-3 ปี หรือ มีบทบาท-หน้าที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานเชิงพัฒนาความรู้
การทำงานด้านข้อมูล จะได้รับ การพิจารณาเป็นพิเศษ ที่สำคัญ คือ ต้องสามารถเข้าร่วม ได้ตลอดระยะเวลาการอบรมทั้ง 5 วัน

          หลักสูตร12 วัน เป็นหลักสูตรที่เหมาะสำหรับผู้ที่เริ่มต้นเรียนรู้เกี่ยวกับการวิจัย หรือ ผู้ที่มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการวิจัย
ประเภทต่างๆ อยู่ในระดับหนึ่งแล้ว แต่ต้องการเพิ่มความมั่นใจ หรือ ต้องการเรียนรู้มุมมอง พัฒนาการในเชิงวิธีคิด-วิธีวิทยา และ เทคนิควิธี
ใหม่ๆ ทางสังคมศาสตร์ และที่สำคัญคือ ต้องสามารถเข้าร่วมได้ตลอดระยะเวลาการอบรม 12 วัน

13. วุฒิบัตร หรือ ประกาศนียบัตร (The Certificate)

          ผู้ผ่านการอบรมตามข้อกำหนดของหลักสูตร จะได้รับวุฒิบัตร หรือประกาศนียบัตร จากสถาบันฯและหลักสูตร ซึ่งสามารถนำไปใช้
ประกอบการสมัครงาน (กรณียังไม่มีงานทำหรือ ต้องการเปลี่ยนงาน) หรือ นำไปใช้ในการพิจารณาปรับเลื่อนชั้น หรือ เลื่อน-ปรับเปลี่ยน
ตำแหน่ง/หน้าที่การงาน หรือ ขั้นเงินเดือนได้

14. สถานที่จัดอบรม

           อาคารสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล เลขที่ 999 ถนนพุทธมณฑลสาย 4 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล
จังหวัดนครปฐม 73170 (ถ้ามีการเปลี่ยนแปลงสถานที่ จะแจ้งให้ทราบล่วงหน้า)

15. การรับสมัคร การคัดเลือก และการประกาศผล

          หลักสูตร 5 วัน : เปิดรับสมัคร/ส่งใบสมัครได้ตั้งแต่บัดนี้ จนถึงวันที่ 20 กรกฎาคม 2554 เป็นการคัดเลือกจากใบสมัคร และผู้ได้
รับการคัดเลือก จะได้รับหนังสือแจ้งอย่างเป็นทางการ หรือ สามารถตรวจสอบรายชื่อ รวมทั้งดาวน์โหลดใบสมัคร ได้ที่ website:
www.ipsr.mahidol.ac.th
โดยจะประกาศผลการพิจารณาในวันที่ 22 กรกฎาคม 2554

          หลักสูตร 12 วัน : เปิดรับสมัคร/ส่งใบสมัครได้ 2 ช่วง คือ ช่วงแรก สามารถสมัครได้ตั้งแต่บัดนี้เช่นกัน จนถึงวันที่ 15 กันยายน
2554 และ ช่วงที่สอง สามารถสมัครได้ในช่วงระหว่างวันที่ 1 กรกฎาคม 2554 จนถึงวันที่ 15 กันยายน 2554 และจะประกาศผลการ
พิจารณาภายในวันที่ 23 กันยายน 2554

 

Download: Brochure/ ใบสมัคร

 

 


www.ipsr.mahidol.ac.th - Revised: 28 สิงหาคม 2552
Copyright ©สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170
โทรศัพท์ 02-441-0201-4 โทรสาร 02-441-9333 Web master : prwww@mahidol.ac.th