การอบรมระยะสั้น ประจำปี 2556
เรื่อง “การวิจัยเชิงปฏิบัติการ” ศาสตร์และศิลป์เพื่อประโยชน์สุขของปวงชน
รุ่นที่  10 และ รุ่นที่ 11

หลักสูตร 5 วัน (รุ่นที่ 10)  : วันที่ 1-5  เมษายน 2556
หลักสูตร 11 วัน (รุ่นที่ 11) : วันที่ 21-31 ตุลาคม 2556

หลักการและเหตุผล (Rationale)

          “การวิจัยเชิงปฏิบัติการ” (Action Research-AR) เป็นหลักสูตรการอบรมของสถาบันฯ ที่ได้รับการพัฒนาขึ้นมา บนพื้นฐานของการทำงาน และประสบการณ์ในการวิจัย
เพื่อให้เกิดการ ปรับปรุงคุณภาพชีวิตของประชากรและชุมชน ในบริบทต่างๆ ที่มีความแตกต่างหลากหลาย ของบุคลากรสถาบันฯ ในช่วงเวลาหลายปีที่ผ่านมา และเนื่องจากสังคม
ปัจจุบันมีความต้องการ ด้านความรู้ ความเข้าใจ และ ทักษะใหม่ๆ เกี่ยวกับการวิจัย ที่มีลักษณะสร้างสรรค์ ก่อให้เกิด ประโยชน์กับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ทั้งในเชิงการสร้างความรู้ใหม่
การพัฒนา/สร้างเสริมศักยภาพ การปรับปรุงคุณภาพชีวิต และการเปลี่ยนแปลงสังคม-ชุมชนให้น่าอยู่มากยิ่งขึ้น รวมทั้ง การคิดค้นแนวทางใหม่ๆ ที่สามารถช่วยลดความขัดแย้ง หรือ
การจัดสรรผลประโยชน์ที่มี อยู่ในระบบการวิจัยของประเทศให้เป็นธรรมมากยิ่งขึ้น

         ดังนั้น การวิจัยเชิงปฏิบัติการ จึงเป็นทั้งแนวคิด-ทฤษฎี ปรัชญา กระบวนการ วิธีการ เทคนิควิธี และเครื่องมือ ที่มีความเหมาะสมและสอดคล้องกับบริบทการทำงานในยุคสมัย
ปัจจุบัน ที่ต้องการให้เกิดการสร้างเสริมพลังอำนาจเชิงบวกที่มีอยู่ของมนุษย์และของสังคมให้มากยิ่งขึ้น ไม่ใช่ให้ความสำคัญเฉพาะกับกลุ่มคนที่เรียกตนเองว่า “ผู้เชี่ยวชาญ” หรือ
นักวิจัยในรอบรั้ว มหาวิทยาลัยเท่านั้น

          ทั้งนี้ เพื่อให้บรรลุสู่จุดมุ่งหมายหรืออุดมการณ์สูงสุดของสังคมร่วมกัน ซึ่งก็คือการอยู่ ร่วมกันอย่างสันติ การแบ่งปัน และการเกื้อกูลซึ่งกันและกันระหว่างภาคส่วนต่างๆ ใน
สังคม และเนื่องจาก สถาบันฯ มีศักยภาพและประสบการณ์ในการทำงานเชิงการสร้างพลังทวีคูณ ให้กับองค์กร และหน่วยงานต่างๆ และเล็งเห็นว่า การวิจัยเชิงปฏิบัติการ หรือ การ
วิจัยและ พัฒนาจะสามารถเข้ามาช่วยอุดช่องว่างในการทำงาน และก่อให้เกิดพลังทวีคูณ ระหว่างภาคสังคมต่างๆ ได้เป็นอย่างดี จึงดำริให้มีการจัดการอบรมหลักสูตรนี้ขึ้น

วัตถุประสงค์ (Objectives) 

  • เพื่อเพิ่มพูนความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการ เพื่อเป็นวัตถุดิบ ในการปรับปรุงการทำงานของปัจเจกบุคคล กลุ่ม องค์กร หน่วยงาน สถาบันและชุมชนให้ดียิ่ง
    ขึ้น หรือส่งเสริมบรรยากาศในการทำงาน บนฐานของความรู้ที่เชื่อมกับความเป็นจริงได้มากยิ่งขึ้น
  • เพื่อเปิดมุมมอง ให้แง่คิด และสร้างความรู้ความเข้าใจใหม่ๆ  เกี่ยวกับการวิจัย  หรือทำให้เกิดทัศนคติเชิงบวกต่อการวิจัย ด้วยแนวทางใหม่ๆ เพื่อส่งเสริมสนับสนุน ให้
    หน่วยงานต่างๆ สามารถสร้างระบบการเรียนรู้-ความรู้ คลังปัญญา และการทำงานเชิงการพัฒนาอย่างได้ผล และสามารถกำหนด ทิศทางขององค์กร/หน่วยงานของตน บน
    พื้นฐานของการสร้าง ความรู้ ที่เป็นจริงที่สอดคล้องกับความต้องการของประชาชนและชุมชน เพื่อเพิ่มศักยภาพ ของสังคมไทยในการทำงานวิจัยเชิงการพัฒนาด้วยกลยุทธ์
    ใหม่ๆ

นัยสำคัญของการอบรม/ผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้น (The Importance of the Event/Expected Results)

          การอบรมแบบเข้มข้นของทั้ง 2 หลักสูตร จะทำให้ผู้เข้ารับการอบรม ได้รับทั้งความรู้ ความเข้าใจ ในแนวคิด-ทฤษฎี ปรัชญา เครื่องมือ และเทคนิควิธี/ทักษะในการทำงาน
วิจัยเชิงปฏิบัติการ อย่างได้ผลดี ซึ่งคาดว่าผู้ผ่านการฝึกอบรมจะสามารถนำความรู้ และทักษะดังกล่าวไปทำงานด้านการวิจัย และ/หรือ เติมเต็มช่องว่างที่มีอยู่ในระบบการสร้าง
ความรู้และการพัฒนาของสังคมไทย ทั้งนี้ เพื่อให้บรรลุประสิทธิผลต่างๆ ที่ต้องการได้มากยิ่งขึ้น ในทุกระดับ โดยเฉพาะการพัฒนา คุณภาพชีวิตของประชากรกลุ่มต่างๆ ทั้งในระดับ
ปัจเจกบุคคล ระดับโครงการ-แผนงาน ระดับองค์กร-หน่วยงาน ระดับชุมชน และแม้แต่ระดับประเทศ ทั้งในภาครัฐบาล ภาคเอกชน ภาคประชาชน-สาธารณะ-ประชาสังคม ครอบ
คลุมองค์กร/ ลักษณะงานทุกประเภท ทั้งด้านการศึกษา การพัฒนา และการแพทย์-สาธารณสุข เป็นต้น

เนื้อหาของการอบรม (The Content) ครอบคลุมเนื้อหา/หัวข้อหลักๆ ดังนี้คือ

  • นัยสำคัญของการวิจัยเชิงปฏิบัติการ หรือ การวิจัยและพัฒนา - องค์ประกอบ นิยาม ความหมาย
  • กรอบแนวคิด-ทฤษฎี หลักการและการปฏิบัติ
  • กระบวนการในการวิจัยเชิงปฏิบัติการ
  • เทคนิควิธีต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง
  • การเขียนโครงร่างการวิจัย
  • การเขียนรายงานการวิจัย
  • จริยธรรมในการวิจัย

         ความรู้ความเข้าใจ/เทคนิควิธีใหม่ๆ ทางสังคมศาสตร์ อาทิ เช่น ความสำคัญของภาษา และสัญลักษณ์ในการวิจัย นัยสำคัญของการทำงานเครือข่าย  ฯลฯ เครื่องมือ-เทคนิค
สำคัญๆ และฝึกปฏิบัติ อาทิ เช่น พหุวิธีการวิจัยแบบมีส่วนร่วม เทคนิคการสนทนากลุ่ม เทคนิคการ ค้นหาอนาคต  เทคนิคการเป็นวิทยากรกระบวนการ สำหรับหลักสูตร 11 วัน
จะได้เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีการศึกษาแบบเล่าเรื่อง (Narrative) การจัดทำแบบบันทึกภาคสนาม (Field Note)  เทคนิคการทบทวนหลังการปฏิบัติ (After Action Review)
การฝึกปฏิบัติงาน/การเก็บข้อมูลภาคสนาม การวิเคราะห์ข้อมูล และการประเมินผลแนวเสริมพลัง เป็นต้น

          กรณีศึกษาจากบริบทต่างๆ ที่มีความหลากหลายจากขอบเขตทั่วประเทศ แนวโน้มสำคัญๆ ในการวิจัยเชิงปฏิบัติการ อาทิเช่น การวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม
(participatory action research) การวิจัยเพื่อประเมินสถานการณ์แบบเร่งด่วน (rapid assessment procedures) และการวิจัยแนวสุนทรียสนทนา (dialogical
research) เป็นต้น

 รูปแบบ-วิธีการการอบรม

          เป็นการอบรม ที่เน้นบทบาทของผู้เข้ารับการอบรม หรือผู้เรียน  โดยจะมีการฝึกปฏิบัติ /การทำงานในกลุ่มย่อย (group-based learning) และการทำงานโครงการร่วมกัน
(project-based learning) ตลอดหลักสูตร (ทั้งสองหลักสูตร) เสริมด้วยการเรียนรู้จากกรณีศึกษา (case-based learning) และเป็นการเรียนรู้เชิงวิพากษ์ (critical learning
approach) เพื่อเพิ่มศักยภาพในการคิดวิเคราะห์ และการสังเคราะห์

ระยะเวลาการอบรมและค่าใช้จ่าย

  • หลักสูตร 5 วัน ช่วงวันที่ 1-5 เมษายน 2556   ค่าลงทะเบียน 8,500 บาท (แปดพันห้าร้อยบาทถ้วน)
  • หลักสูตร 11 วัน ช่วงวันที่ 21-31 ตุลาคม 2556  ค่าลงทะเบียน 12,500 บาท (หนึ่งหมื่นสองพันห้าร้อยบาทถ้วน)

หมายเหตุ:

  1. ผู้เข้าอบรมที่เป็นข้าราชการ หรือพนักงานของรัฐ มีสิทธิเบิกค่าลงทะเบียน ค่าเบี้ยเลี้ยง ค่าที่พัก และค่าใช้จ่ายอื่นๆ จากต้นสังกัดได้ตามระเบียบกระทรวงการคลัง หนังสือที่
    กค. 0409.6/ว.122 ลงวันที่ 27 ธันวาคม 2545 และหนังสือที่ กค. 0409.6/ว.95  ลงวันที่ 2 ตุลาคม 2549 และสามารถเข้าอบรมโดยไม่ถือเป็นวันลา เมื่อได้รับอนุมัติ
    จากผู้บังคับบัญชาแล้ว
  2. ค่าใช้จ่ายดังกล่าว รวมค่าเอกสารและกระเป๋าใส่เอกสาร ค่าอาหารกลางวันทุกวัน (ยกเว้นเพียงบางวัน ในกรณีออกปฏิบัติงานภาคสนามของหลักสูตร 11 วัน) และค่า
    เครื่องดื่ม-อาหารว่าง
  3. ค่าที่พักของผู้เข้าอบรม : ระหว่างอบรม ณ สถาบันฯ และระหว่างออกฝึกปฏิบัติภาคสนาม  ณ ต่างจังหวัด  กรุณาติดต่อสอบถามได้ที่งานฝึกอบรมฯ  024410201-4 ต่อ 301 หรืออีเมล์ warisara.wai@mahidol.ac.th  

วิทยากร-ทีมงานอบรม (The Training Team)

          รองศาสตราจารย์ อรทัย อาจอ่ำ รองศาสตราจารย์ ดร.จรรยา เศรษฐบุตร ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. เบญจา ยอดดำเนิน-แอ็ตติกจ์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กาญจนา 
ตั้งชลทิพย์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อุมาภรณ์  ภัทรวณิชย์  สังกัดสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นวิทยากรหลัก นอกจากนี้ ก็ยังมี รองศาสตราจารย์ ดร.วาทินี 
บุญชะลักษี จากวิทยาลัยศาสนศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล, อาจารย์วีรบูรณ์ วิสารทสกุล จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และ นสพ. ปกรณ์ สุวรรณประภา นักวิชาการอิสระเป็นวิทยากร
รับเชิญ

          รองศาสตราจารย์ อรทัย อาจอ่ำ (ผู้รับผิดชอบ/วิทยากรหลัก) มีประสบการณ์ในการทำงานด้านการวิจัย ประเภทต่างๆ และการประเมินผลในบริบทต่างๆ มาเป็นเวลา 20 กว่า
ปี เคยเป็นที่ปรึกษา (consultant) ด้านต่างๆ ให้กับองค์กร ระหว่างประเทศหลายองค์กร อาทิเช่น UNICEF, UNHCR, UNCHS-HABITAT เป็นต้น และมีประสบการณ์ในการทำ
งานในบริบทที่หลากหลาย ทั้งเป็นอาจารย์ นักวิจัย โดยเฉพาะนักวิจัยเชิงปฏิบัติการ และนักวิจัยเพื่อพัฒนา อาทิเช่น การวิจัยและพัฒนา ในชุมชนแบบต่างๆ ทั้งชุมชนผู้รายได้น้อย
ในเมือง ชุมชนชนบท ชุมชนกึ่งเมืองกึ่งชนบท ชุมชนคนสร้างสุขภาพ ฯลฯ นอกจากนี้ ยังเป็นนักประเมินผล นักแปล และวิทยากรกระบวนการ (learning facilitator) ให้กับการ
ประชุม การอบรม การจัดการความรู้ การถอดบทเรียน การพัฒนาองค์กร และมีความเชี่ยวชาญพิเศษ ในด้านการสร้างเสริมพลังอำนาจเชิงบวกของชุมชน (Community
Empowerment)  และการสนับสนุนการพัฒนาระบบการติดตามและประเมินผล แนวสร้างเสริมพลังอำนาจ (Monitoring and Empowerment Evaluation M&EE) ปัจจุบัน
ยังมีบทบาทหน้าที่เป็นผู้วิจัยประเมินผลภายนอก (External Evaluator) และ ผู้ประเมินผลภายใน ให้กับโครงการ/แผนงานต่าง ๆ ที่ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับ
สนุน การสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)  และ เป็นที่ปรึกษา/วิทยากรหลักด้านการพัฒนาระบบการประเมินผล ให้กับสำนักงานป้องกันและควบคุมโรคที่ 7 อุบลราชธานี  กระทรวง
สาธารณสุข และหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนจำนวนมาก

การเข้าร่วม/กลุ่มเป้าหมาย  (Attendance and Target Groups)

          ครั้งละประมาณ 25-30 คน กลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้สนใจ ทั้งที่เป็นปัจเจกบุคคล/บุคคลทั่วไป ตลอดจนถึง เจ้าหน้าที่จากกลุ่ม/กลุ่มงาน/ฝ่ายหน่วยงาน-องค์กรต่างๆ ทั้งภาครัฐ
เอกชน ชุมชน ประชาสังคม ที่มีความประสงค์ จะพัฒนาการทำงานของตนเอง และ/หรือ หน่วยงาน-องค์กรให้มีคุณภาพ ประสิทธิภาพ ประสิทธิผล หรือมีผลลัพธ์/ผลสำเร็จมากยิ่งขึ้น
รวมทั้ง มีบรรยากาศสร้างสรรค์ในการทำงานร่วมกับภาคส่วนต่างๆ โดยเป็นการเพิ่มพูนพลัง อำนาจเชิงบวกของทุกคน ด้วยการทำงานอย่างมีกลยุทธ์ บนฐานของความรู้ที่เชื่อมโยง
กับโลกที่เป็นจริง ที่มีลักษณะพลวัตไม่หยุดนิ่ง

ข้อกำหนดเบื้องต้นเกี่ยวกับคุณสมบัติผู้เข้าร่วม  (Requirement)

หลักสูตร 5 วัน
  เป็นหลักสูตรที่เหมาะสำหรับผู้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการวิจัยทางสังคมศาสตร์ในระดับสูง หรือ ระดับกลางค่อนไปทางสูง   หรือ มีพื้นฐานความรู้ความเข้าใจ
ด้านการวิจัยทางสังคมศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นการวิจัยเชิงวิชาการ การวิจัยประยุกต์ การวิจัยเชิงปริมาณ การวิจัยเชิงคุณภาพ และ/หรือเคยผ่านการฝึกอบรม หลักสูตรการวิจัยขั้นพื้น
ฐานต่างๆ และ/หรือ มีประสบการณ์ ในการทำงานที่เกี่ยวข้องกับการวิจัย การพัฒนาความรู้ในหน่วยงาน อย่างน้อย 2-3 ปี หรือ มีบทบาท-หน้าที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานเชิง
พัฒนาความรู้ การทำงานด้านข้อมูล  จะได้รับการพิจารณาเป็นพิเศษ ที่สำคัญ คือ ต้องสามารถเข้าร่วมได้ตลอดระยะเวลาการอบรมทั้ง 5 วัน

หลักสูตร 11 วัน
  เป็นหลักสูตรที่เหมาะสำหรับผู้ที่เริ่มต้นเรียนรู้เกี่ยวกับการวิจัย หรือ ผู้ที่มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการวิจัยประเภทต่าง ๆ อยู่ในระดับหนึ่งแล้ว แต่ต้องการเพิ่ม
ความมั่นใจ หรือ ต้องการเรียนรู้มุมมอง พัฒนาการในเชิงวิธีคิด-วิธีวิทยา และ เทคนิควิธีใหม่ ๆ ทางสังคมศาสตร์ และที่สำคัญคือ ต้องสามารถเข้าร่วมได้ตลอดระยะเวลาการอบรม
11 วัน

เงื่อนไขในการเข้ารับการอบรม

          ถ้าผู้สมัครไม่ครบตามที่ทางโครงการกำหนด ทางโครงการขอยกเลิกการอบรม

วุฒิบัตร หรือ ประกาศนียบัตร (The Certificate)

         ผู้ผ่านการอบรมตามข้อกำหนดของหลักสูตร จะได้รับวุฒิบัตร หรือประกาศนียบัตร จากสถาบัน ฯ และหลักสูตร ซึ่งสามารถนำไปใช้ประกอบการสมัครงาน (กรณียังไม่มีงาน
ทำ หรือต้องการเปลี่ยนงาน) หรือ นำไปใช้ในการพิจารณาปรับเลื่อนชั้น หรือ เลื่อน -ปรับเปลี่ยนตำแหน่ง/หน้าที่การงาน หรือ ขั้นเงินเดือนได้

สถานที่จัดอบรม

          อาคารประชาสังคมอุดมพัฒน์  สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล เลขที่ 999 ถนนพุทธมณฑลสาย 4 ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม
73170

การรับสมัคร การคัดเลือก และการประกาศผล

        หลักสูตร 5 วัน : เปิดรับสมัคร/ส่งใบสมัครได้ตั้งแต่บัดนี้ จนถึงวันที่ 10 มีนาคม 2556 เป็นการคัดเลือกจากใบสมัคร และผู้ได้รับการคัดเลือก จะได้รับหนังสือแจ้งอย่าง
เป็นทางการ หรือสามารถตรวจสอบรายชื่อ รวมทั้งดาวน์โหลดใบสมัคร ได้ที่ www.ipsr.mahidol.ac.th โดยจะประกาศผลการพิจารณาในวันที่ 10 มีนาคม 2556

        หลักสูตร 11 วัน :  เปิดรับสมัคร/ส่งใบสมัครได้ตั้งแต่บัดนี้ จนถึงวันที่ 30 สิงหาคม 2556 เป็นการคัดเลือกจากใบสมัคร และผู้ได้รับการคัดเลือก จะได้รับหนังสือแจ้ง
อย่างเป็นทางการ หรือสามารถตรวจสอบรายชื่อ รวมทั้งดาวน์โหลดใบสมัคร ได้ที่ www.ipsr.mahidol.ac.th โดยจะประกาศผลการพิจารณาในวันที่ 2 กันยายน 2556

         ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม ได้ที่ นางวริศรา  ไววิ่งรบ โทรศัพท์ 0-24410201 ต่อ 301, มือถือ 083 706 2822  หรือเข้าดูรายละเอียดการอบรมได้ที่ www.ipsr.mahidol.ac.th  และท่านที่สนใจสมัครเข้ารับการอบรมสามารถส่งใบสมัครได้ที่ e-mail: warisara.wai@mahidol.ac.th   (หลังจากส่งใบสมัครแล้ว กรุณาโทรศัพท์
กลับมาสอบถามด้วย)

 

 


www.ipsr.mahidol.ac.th - Revised: 28 สิงหาคม 2552
Copyright ©สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170
โทรศัพท์ 02-441-0201-4 โทรสาร 02-441-9333 Web master : prwww@mahidol.ac.th