โครงการศูนย์ศตวรรษิกศึกษา
:: บทคัดย่อ ::

ปัจจุบันนี้ประชากรไทยกำลังมีอายุสูงขึ้นอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่เป็นผลมาจากการเกิดลดลงและการที่ประชากรมีชีวิตยืนยาวขึ้น เมื่อการเกิด
ลดลงจึงทำให้ประชากรวัยเยาว์ได้ลดต่ำลงอย่างมาก ในขณะที่ทำให้สัดส่วนประชากรสูงอายุเพิ่มสูงขึ้นอีกด้วย ประชากรของประเทศไทยมีอายุขัยเฉลี่ยเพิ่มขึ้น ปัจจุบันเพศ
หญิงมีอายุขัยเฉลี่ยเมื่อแรกเกิดเท่ากับ75.1  ปี และเพศชาย68.2 ปี

ในช่วงครึ่งทศวรรษที่ผ่านมา จำนวนและสัดส่วนผู้สูงอายุได้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ในปี พ.ศ. 2503 ประชากรที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป มีอยู่เพียงร้อยละ 6 หรือประมาน 1 ล้านคน
เท่านั้น แต่ในปีพ.ศ. 2543 สัดส่วนผู้สูงอายุได้เพิ่มสูงขึ้นเป็นร้อยละ 9 หรือประมาน 6 ล้านคน อายุมัธยฐานของประชากรไทยเป็นดัชนีอีกตัวหนึ่งที่แสดงว่าอายุของประชา
กรได้เพิ่มสูงขึ้น ในปี พ.ศ.2503  อายุมัธยฐานของประชากรไทยจะสูงไม่ถึง 20 ปี แต่ปัจจุบันอายุมัธยฐานกลัยสูงขึ้นถึง 30 ปี ในอนาคตอีก 20 ปีข้างหน้า อายุมัธยฐาน
ของประชากรไทยจะสูงขึ้นถึง 40 ปี หมายความว่า ครึ่งหนึ่งของจำนวนประชากรจะมีอายุสูงกว่า 40 ปี

ประชากรสูงอายุที่น่าสนใจมากอีกกลุ่มหนึ่ง คือ ผู้ที่มีอายุ 100 ปีขึ้นไป (Centenarian) เราเรียกผุ้ที่มีอายุเกินร้อยปีเหล่านี้ว่า “ คนร้อยปี” หรือ “ศตวรรษิกชน” ประชากร
กลุ่มนี้ถือว่าเป็นกลุ่มบุคคลที่มีสุขภาพดี จึงสามารถมีอายุยืนยาวถึง 100 ปี หลายๆประเทศได้ให้ความสนใจแก่คนร้อยปีเหล่านี้มาก เช่น ในประเทศสหรัฐอเมริกาประธานา
ธิบดีจะส่งสาส์นอวยพรวันเกิดให้กับผู้ที่มีอายุครบร้อยปีในประเทศอังกฤษสมเด็จพระราชินีจะส่งสาส์นอวยพรให้กับศตวรรษิกชนในวันเกิดครบร้อยปี และจะส่งคำอวยพรทุก
ปีหลังจากวันเกิดครบหนึ่งร้อยห้าปี ในประเทศญี่ปุ่นกำหนดให้วันที่ 15 กันยายนของทุกๆปี  เป็นเป็นวันหยุดเพื่อเป็นวันแสดงความเคารพแก่ผู้สูงอายุ ในประเทศสวีเดนจะมี
ประเพณีการร้องเพลงวันเกิดเพื่ออวยพรให้มีอายุถึงหนึ่งร้อยปี ยังมีอีกหลายประเทศที่ให้ความสำคัญกับศตวรรษิกชนและมีการจัดตั้งศูนย์ศตวรรษิกศึกษาที่ทำการศึกษา
ชีวิตความเป็นอยู่ของคนร้อยปี

สำหรับในประเทศไทยได้เริ่มมีผู้ให้ความสนใจศึกษาคนร้อยปีบ้างแล้ว เช่น ในมหาวิทยาลัยทางการแพทย์ต่างๆ มีการจัดตั้งศูนย์และชมรม เช่น ศูนย์ธรรมชาติบำบัดบัลวี
เพื่อศึกษาการมีอายุยืนของคนอายุร้อยปี และการดูแลสุขภาพและการรับประทานอาหารให้ถูกสุขลักษณะ มหาวิทยาลัยมหิดลได้จัดให้มี
“ การประกวดแม่ร้อยปี”ในวันแม่
แห่งชาติ เป็นประจำทุกปี ตั้งแต่ปีพ.ศ.2546 เป็นต้นมา

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล กำลังจัดตั้ง “ โครงการศูนย์ศตวรรษิกศึกษา” ขึ้น เพื่อรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับคนร้อยปีในประเทศไทยข้อมูลเกี่ยวกับคน
ร้อยปีนี้สามารถใช้เป็นดัชนีวัดการมีอายุยืนยาวของคนไทย และใช้ในการฉายภาพและคาดประมาณคนร้อยปีในอนาคต ศูนย์ศตวรรษิกศึกษานี้จะศึกษาประชากรศาสตร์ของ
คนร้อยปี ในเรื่องจำนวน โครงสร้าง เพศและอายุ และการกระจายตัวของคนร้อยปี นอกจากนี้ยังจะศึกษาแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของศตวรรษิกชนจากอดีตไปถึงอนาคต
รวมถึงการพัฒนาระบบข้อมูลของศตวรรษิกชนในประเทศไทย เพื่อให้ทราบว่าใครคือผู้ที่มีอายุยืนยาวที่สุดในประเทศไทย ทั้งที่ยังมีชีวิตอยู่และเสียชีวิตไปแล้ว ใครบ้างใน
แต่ละปีที่จะฉลองวันเกิดครบรอบ 100 ปี และจะฉลองเมื่อไรและอยู่ที่ใด นอกจากนั้นศูนย์ศตวรรษิกศึกษาจะได้รวบรวมข้อมูลชีวิตความเป็นอยู่ และวิถีปฏิบัติเกี่ยวกับ
สุขภาพอนามัยของศตวรรษิกชนไทยอีกด้วย

 

วัตถุประสงค์  :
1. เพื่อศึกษาประชากรศาสตร์ของศตวรรษิกชน ในเรื่องของจำนวน, โครงสร้างเพศและอายุ และการกระจายตัว
2.  เพื่อศึกษาแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของศตวรรษิกชนในประเทศไทย
3.  เพื่อศึกษาพัฒนาระบบข้อมูลเกี่ยวกับศตวรรษิกชน
4.  เพื่อรวบรวมชีวิตความเป็นอยู่ และวิถีปฏิบัติเกี่ยวกับสุขภาพอนามัยของศตวรรษิกชน